Wolhandkrabben in de val

Recent zorgde een ongewilde lozing van bietenpulp voor een drama in de bovenloop van de Schelde: tot 99% van het waterleven stierf er op een paar dagen tijd. Door de stroming dreigde deze massavernietiging zich ook naar Vlaanderen te verplaatsen. Door het bijzonder snelle en alert optreden van de verschillende natuur- en waterbeheerders, brandweer, civiele bescherming en verschillende lokale actoren, kon dit gelukkig deels vermeden worden. Zoals iemand op sociale media zei: “de Schelde was een acute patiënt, en is gered door een tijdje aan de beademing te liggen”.

Onder andere met extra beluchting werd een catastrofe in het Vlaamse deel van de Schelde vermeden, na de vervuiling met bietenpulp (bron foto: De Vlaamse Waterweg)

Veel waterlopen in ons land zijn echter ook chronisch ziek: steile en verharde oevers, vertroebeling en vervuiling van het water, achteruitgang van de biodiversiteit, lage waterstanden door klimaatverandering …. Ook deze verschillende ‘chronische’ problemen zullen moeten aangepakt worden, om tot een gezond aquatisch ecosysteem te komen in Vlaanderen.

Ook op dat vlak is er nu goed nieuws: de Vlaamse Milieu Maatschappij ontwikkelde een nieuwe val die efficiënt Chinese wolhandkrabben kan vangen. De Chinese wolhandkrab is een invasieve krabbensoort uit Azië die overal in Vlaanderen opduikt. De zoetwaterkrab heeft bij ons geen natuurlijke vijanden waardoor de populatie zo groot geworden is, dat ze problemen veroorzaakt in en rond de Vlaamse waterlopen.

De Vlaamse Milieumaatschappij plaatst de val in Grobbendonk (foto: Paul Van Loon, VMM)

De wolhandkrabben zijn omnivoren die alles opeten wat ze op hun weg tegenkomen: bladafval, waterplanten, dode vissen… Zo veranderen ze het hele habitat voor inheemse soorten, met negatieve gevolgen voor het hele rivierecosysteem. Ze graven ook holen in de oevers en woelen in de rivierbodem, waardoor deze vatbaarder kunnen  worden voor erosie. Het bleek tot op heden zeer moeilijk om de enorme aantallen (miljoenen) wolhandkrabben efficiënt uit de rivieren te verwijderen.

Maar daar komt nu verandering. De nieuwe val, die werd geplaatst in Grobbendonk op de Kleine Nete, is robuust, kostenefficiënt en zeer succesvol is in het vangen van de wolhandkrabben. Uit onderzoek van de Universiteit Antwerpen blijkt dat ze meer dan 73% van alle krabben wegvangt. Dit opent de deur voor het plaatsen van meer van deze vallen. Eén enkele val in de bovenloop van de Schelde zal de krabbenpopulatie in het hele rivierbekken immers niet doen afnemen. Vermits elke volwassen vrouwelijk krab tot 1 miljoen eitjes kan leggen in de kustgebieden, valt te verwachten dat jaar na jaar een vergelijkbare hoeveelheid dieren de val in Grobbendonk zal bereiken, als de jongen weer stroomopwaarts trekken.

Er moeten heel wat krabben gevangen worden: een blik op de vangst in Grobbendonk
(foto: Jonas Schoelynck).

Het lijkt dus verstandig om meerdere gelijkaardige vallen te plaatsen aan de toegang van kwetsbare of waardevolle natuurgebieden. Als dit gebeurt in combinatie met één of enkele grote vallen zo ver mogelijk benedenstrooms, dan is het gebied dat beschermd kan worden zo groot mogelijk en kunnen de inspanningen geconcentreerd worden op enkele locaties. Ook om dit te verwezenlijken is een goede samenwerking tussen de verschillende waterbeheerders en andere lokale- en landschapsactoren noodzakelijk, net als bij de acute bietenvervuiling.

Het probleem met de Chinese wolhandkrab blijft trouwens niet beperkt tot Vlaanderen. Het is een probleem van vele Europese landen en verschillende Amerikaanse staten. De oplossing is dan weer wel op en top Vlaams. We tonen opnieuw aan dat Vlaanderen aan de top kan staan wat betreft natuurbescherming en building with nature technologieën.

JONAS SCHOELYNCK (UAntwerpen) en PAUL VAN LOON (VMM)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s